Murathan Mungan

Herkes anlamlı anlamlı başını sallıyor.Duygulanmış gibiler, etkilenmiş gibiler,hüzünlenmiş gibiler. Hep gibiler. Hiç kendileri olamıyorlar. Olurlarsa kendilerinden korkuyorlar..

Murathan Mungan - Avara

anımsıyor musun?bir çetemiz vardı: Vahşi Siyah Atlar
ısmarlama serserilikler yaşardık
kimselere bir şey demeden kaçıp gitmeler gibi
sokaklarda sabahlamak,

parklarda yatmak yabancıları mahalleye sokmamak gibi

Ve bir gün gideceğimiz

Amerika vardı
herkesin bir Amerika'sı vardı o zamanlar
herkes gece istasyonlarında
kendi Amerika'sını arardı
kısık ışıklı arkadaş odaları
plağın bir yüzünü kaplayan uzun parçalar eşliğinde
kendi rüyalarımıza dalar, dağılırdık
okyanuslar, gemi yolculukları, kanayan ıslıklar
ve dünyanın bütün limanları
önümüzde sessizce uzardı
BİTERDİ PLAK. DİSK BOŞA DÖNERDİ.
DÜŞLERİMİZ ÇARPIP GERİ DÖNEN SULARDI ŞİMDİ
BÖYLE ZAMANLARDA İLK SÖZÜ SÖYLEMEKTEN
KAÇINIRDI HERKES
SONRA BİRİ USULCA KALKAR, HERKESE ÇAY KOYARDI
ANIMSIYOR MUSUN?

Manşet - Murathan Mungan

hayatıma manşet istiyorum
 birkaç manşete ihtiyacım var, günler tekdüze
 karton filmlerden yapılma bütün serüvenlerin
 içinden geçtiğimiz karanlık tünel bizim olmayan gündelik
 büyük bir köy artık bana tanınan, dünyaölüm tek ticaretin

biz söyleriz başkalarına kalır kelimeler
 sanal gerçeklikler için vurguna inmiş manşet
 gözlerimize attıkları bandın sakladığı karanlık
 kimsenin ofsetinde kazınmıyor yalan sarmal grafik
 kendine çevriniyor
 biz söyleriz başkalarına kalır kelimeler
 rekabetten başka yapacak bir şey bırakmıyorlar bize
 şerefin, haysiyetin, adaletin ve ümidin
 eski moda öyküsüne bir biletim var, alıp cezalı bir biletle

değiştiriyorlar. sesim hiçbir metinde tanınmayacak böyle

giderse.

aşık olmak istiyorum.

kendileri koyuyorlar kuralları. naklen yayınlamak

Murathan Mungan’ın Seçtikleriyle;Bir Dersim Hikâyesi

Murathan Mungan, hayatları ellerinden alınmışlara hayat kazandırmak, tarihi edebiyatla güncellemek için hazırladı bu seçkiyi. “Kendisi farkında olsun ya da olmasın bu ülkede herkesin bir Dersim hikayesi vardır” diyerek… Ve seçtiği yazarlardan bu konuda birer öykü anlatmalarını istedi. Böylece ortaya “Bir Dersim Hikayesi” çıktı.

Murathan Mungan;Türkiye’de her şey olabilirsiniz, ama bir tek şey olamazsınız, rezil olamazsınız!

”Türkiye’de her şey olabilirsiniz, ama bir tek şey olamazsınız, rezil olamazsınız,” demiştim. Unuturlar çünkü. Hafızaların 24 saate ayarlı olduğu bu ülkede isteseniz de rezil olamazsınız!

Öncelikle, memlekette her şeyin bu kadar kolay ”olunmasıyla” ilgili bir şeydir bu. Her şeyin bu kadar kolay ”olunduğu” bir ülkede, rezil olmak elbette imkansız hale gelir. Her şey bu kadar kolay olunuyorsa, ”sahiden” bir şey olunamıyor demektir.

Murathan Mungan - İKİNCİ HAYVAN

bazı yalnızlıklar haysiyettir

her şey para tarafından çürütülürken

ne dinin yardım ediyor ne damarlarındaki asil kanda mevcut olan

insan gibi yaşayıp insan gibi ölmene

aynı dedikodu fosillerinden beslenirken

akraba loblarda

dinselliğiniz ve cinselliğiniz

ne tarih bildiğiniz gibi, ne coğrafya hemşeriniz

dikey imha yatay geçiş

zaman tüneline yetişmeye çalışırken

postunu deldirdiğiniz periferi

dünyanın merkezi sandığınız başkentleriniz

bütün çağlar kapandı

kan çekiyor dünyayı

şeytanın okyanusunda yüzüyoruz hepimiz

kazananlar tarihi haklı çıkarmaz

biliyorsun madalyalar yalan söyler

iktidarın sağ elinden

daha iyidir karanlığın sol eli

onunla yazılır şiir

gece uykusuzdur

çünkü herkes onu uyur

yoldan gelip geçenler yığını ile

kitle arasındaki farkı bilmek ve belirtmek gerek

ölmeden ya da yenilmeden önce

aşk, nefret bilgisi gerektirir en çok

para kimsenin geleceği değildir

para geçmiştir, yalnızca geçmiş

tükettikçe geçmiş olan şimdiki zaman

varmaya çalıştığımız hedeften

bizi hep geriye savuran

uğruna harcadığımız

bütün bir geçmiştir para

oy verme

seni daha baştan suçlu sayan

genel kabule

kaos bağışıklıktır çoğu zaman

çünkü yüzleşmeden aşılmaz hiçbir tarih

altyazı geçerken dilsiz coğrafya

Murathan Mungan;Gecenin Uzun Söylevi

Coşkularımız yetim kaldı. Yoksul kağıtlarımızı onarmıyor artık şiirlerimiz. Şiirlerimizin kireci vuruyor yüzümüzdeki duvara. (Eksik fakat aydınlık anlatımları her çeşit mutsuzluğun...) Ve ellerimizi koğuşturuyoruz durmadan. Sabıkalı şiirlerimizden artan ve kendimizce yorumladığımız ellerimizi. Durmadan kendimize tırmanıyoruz uzun soluklarla. Ayaklarımız çiğnenmiş leylaklardan devşirilmiş; leylak yorgunu sarp yollar inmekte denizin sabıkalı sevdalarına.
(Korsan yorgunu denizin; gökyüzüne rengi yitik şafakların yamadığı...) 

Kaç zamandır duru, yalın, çalışkan, iyi insanlar özlüyorum “içtenliğin” yada “dünya görüşünün” kirletmediği, kendime bir yeni yıl kartı yazarak bunları diliyorum / Murathan Mungan

Bir yıl daha bitiyor
İşte bu kadar duru,bu kadar yalın
Bu kadar el değmemiş
Sıradan bir gerçeği daha
kolları bağlı hayatımızın
Bu şiire nasıl dahil edilebilir bir yılın son günleri
Her sonda,her başlangıçta ve her defasında
Alır gibi başkasını karşımıza
Perdeler çekip,ışıklar söndürüp
oturup yatağın içinde bir başımıza
Sorgulamak kendimizi
Öğrenmek ikimizin anadilini,ikinci belleğimizi
Öğrenmek kendimizle hesaplaşmanın buzul ilişkilerini
Bu aynanın dehlizlerinde gezinirken görürüz
Karanlık günlerimizin kenar süslerini

Biterken yılın son günleri
Biliyoruz takvimler belirlemez değişimin mevsimlerini
Gençlik ikindilerini
Kargınmış bir çocuktuk büyüdüğümüzden beri.

II.

Bir yıl daha bitiyor
Düşlerim ,tasalarım,yarım kalmış onca şey
Her yıl biraz daha kısalıyor bir öncekinden
Bana mı öyle geliyor
Yoksa daha mı hızlı ilerliyor zaman
İnsan yaşlanırken?

III.
Kırdım mı incittim mi birilerini?
Kimleri kazandım, yitirdiklerim kimler.
Kendimi yeniledim mi yazdıklarımda?
Yeniden düşünmeliyim
Dostluklarımı, ilişkilerimi
Dağınık yatağım,mutsuz yatağım
Çoğalttım mı eksiklerimi?
Gözlerim çocukluk fotoğraflarında mı kaldı
Yitirdim mi yoksa masumiyetimi?
Borçlarımı ödedim mi?
Doğru seçtim mi soruların fiillerini?
Tırnaklarım kesilmiş, dişlerim fırçalanmış, saçlarım taranmış,
giysilerim ütülü, odam düzenli mi?
Ödünç aldığım kitapları geri verdim mi?
Geri verdim mi aldıklarımı:
Aşkları, dostlukları, sevgileri, güvenleri, bağları
Kitaplara, sayfalara, satırlara borcumu ödedim mi?
Yokladım mı duygularımı
Hala sevebiliyor muyum insanları?
Ovmalı gümüşleri, bakırlarımı; cila geçmeli ahşaplarıma
Ovmalı umutları
Saklı tutmalı gelecek inancını, yarınları eksik etmemeli ağzımızdan
Hançer kıvamındaki o karamizah tadını
Şimdi oturup uzun bir hasretlik mektubu yazmalıyım Yavuz’a
Sonra köşe başından bir demet çiçek alıp öyle başlamalıyım
akşama
Yeni bir yıla
Ama nedense herşeyin tadı dağılıyor ağzımda
Bir sap çiçek mi taşısam yoksa ağzımın kıyısında
Aydınlık rengi vursun diye gözlerimdeki buluta

IV.

Ey uzak akrabalarım, üvey aşklarım
Mevsim sonu dostlarım, işporta malı ayrılıklar
Arkadaş ölümleri, dost hançerleri, talan ettiğimiz zulalar
Gece telefonları, ıssız konuşmalar
Mağrur incelikler, vurgun yemiş ilişkiler
Bırakılmış mektuplar
Ve yurdumun her karış toprağında tefrika edilen karanlık
Ey hayatıma girenler ve çıkanlar
Uçurum duygusuyla yaşadığımız hayat ey

O kadar çok anlattım ki
Kendime kaldım anlatmaktan…
Bunaldım kendisiyle boğuşmasını
Başkalarında çözmeye çalışan insanlardan
Usandım sözcük oynamalarından, tılsımlı sıfatlardan,
Ofset duyarlılıklardan
Kaç zamandır bir ermiş dinginliği havalandırıyor dizelerime
açılan pencereleri,
Durup bakıyorum akşam sularında zaman kavramlarına,
Zamanı düşünüyorum;koyuluyorum
Anlamını yitiriyor “şimdiki zaman”ın boşyüceliği,tarihin unutkan
sayfalarındaki mürekkep lekeleri
İşimin başına dönüyorum içimde ıssız bir gönül erinci

Kaç zamandır duru, yalın, çalışkan, iyi insanlar özlüyorum
“içtenliğin” yada “dünya görüşünün” kirletmediği
Kendime bir yeni yıl kartı yazarak bunları diliyorum.

V.

Sabahları açık penceremin soluduğu kent
Nabzında yüzyılın dağınık sancısı
Dumanı üzerinde tüten yıkıntılar
Hangi anlamı kuşanabilir şimdi yeni bir yıl
Umutsuzluk sözlüğünden karşılıklar aranırken hayata
Hangi söküğünü dikebilir bu yaralı kuşak
Hangi yüreğe öğretilebilir unutmak!

Aranıp duruyorum adresini yitirdiğim insanları
Vitrin camlarına yansıyan yüzlerde
Bilmiyorum kalmış mıdır adresini yüzlerinde taşıyan insanlar
Hala bir umut var mıdır
Çıkmaz bir sokağa benzeyen bu avare avunması vitrinlerde

Artık hiçbir şey eskisi gibi olmamalı- Murathan Mungan

Goethe'nin ünlü sözü: Tarihi anlamayan onu bir daha yaşamak zorundadır.
Bizim ''milli tarih''anlayışımız : Tarih tekerrürden ibarettir

Çünkü ; anlamadığımız tarihi, tekrar tekrar yaşamak zorunda kalmayı, tarih sanıyoruz. Günlerdir, Türkiye'nin nasıl 1. dereceden deprem kuşağında olduğu ve geçmişte yaşadığı felaketler konuşuluyor. Ama bunların sonucunda, kazanılmış deneyimlerden, alınan önlemlerden, çıkarılan derslerden söz edilemiyor. Çünkü böyle bir şey yok. Çünkü biz Türk'üz. Normalde bize bir şey olmaz. Olduğundaysa, açıklamaları Allah'ın takdirine havale ediyoruz. İstanbul gibi dört mevsimi birden dolu dolu yaşayan bir şehirde hálá gökten iki kova su döküldüğünde, neden bütün trafik tıkanıyor, sular akmıyor, elektrikler kesiliyor ve şehir felç oluyorsa, insanlar depremlerde de aynı nedenlerle ölüyorlar. Tüpgaz patlamalarında, şofben zehirlenmelerinde, trafik kazalarında nasıl ölüyorlarsa öyle ölüyorlar. Yıllardır hayatı ve devleti ancak haftalık programlarla ve parti çıkarlarıyla örgütleyen, hükümet devamlılığını, devletin devamlılığının önüne koyan bir anlayışla yönetildikleri için ölüyorlar. Çünkü, bir ülkede değil, bir gecekonduda yaşıyorlar. Günübirlik yaşayan göçebe toplumların refleksleri ve

Karanfil / Murathan Mungan

tarih neler yazacaktı bir konuşsa duvarları;duvarları kan boyalı diyarbekir zindanları*

Kulağında karanfil taşıyan halkımın oğulları

Atlanın gidiyoruz.

Buğulu bir şafak vakti yeniden düşüyoruz yollara

Eski zamanlarda olduğu gibi

Dersimiz tarih.Unutmayın kaldığımız yeri yenilmedik daha

Masal alın koynunuza.Belki dönmeyiz uzun zaman

Masalllar hatırlatır size doğduğunuz yeri ilişkiler iklimini

çocukluk taşınabilir bir şeydir alınsa da elinden geçmişi.

Tütün ve tarih koyun torbanıza.Kekik ve dağ ateşleri

Şafağın bin yıllık anlamını, suların ve çağların sesini

ezberleyin, bilinmez otların adını hatırda tutar gibi,

Ten rengi aya bakın son defa

yani geride yaşanmış ve yaşanacak bütün yaz geceleri

kaçak aşıkları, uçurum bakışlı firarları,
 mağrur eşkiyaları saklar gibi kilitleyin yüreğinizin kalelerini

Anka ve Anahtar, ikinci bir emre kadar

Kaf Dağının ardına gitti

Kulağında karanfil taşıyan halkımın oğulları

Toplayın çadırlarınızı.Eski zamanlarda olduğu gibi

Çığ geliyor.Çağ çöküyor.Gidiyoruz.

Dudaklarınıza ninni, ıslık ve destan alın

siyah sünnet çekin gözlerinize

Alıcı kuş telekleriyle

Ki ışısın yaprak yeşili gözlerinize kıstırdığınız farz olan öfke

çapraz asın tüfeklerinizi

çağın dışına sürdüğü eski masallardaki

eşkiya resimleri gibi

yurdundan ve yüzyılından

kovulmuş çocukların tarihinde

gelenek kimi zaman başkaldırma biçimi...

Teni tarçın kokulu halkımın oğulları

Atlanın.Bizi bekliyor ay akşamları

daha yola çıkmadan eksiksiz anlatın çocuklarınıza

aklınızda kalanları ağızlık, tesbih ve tabaka bırakın

yolları ayrı düşmüş arkadaşlarabelki görüşemezsiniz bir daha

yükse kuşlar dorukları sever ölümse çıplak kaldığı dağları

Atlı bozkırların sararmış hülyalarını

eski sözcüklerin yüklü çağrışımlarını yanınıza alın.

Sabahı karşılayın her günkü sabahı

gülümseyin yüzünüzün sığmadığı kuşlu aynalara

mayın diye gömün yüreklerinizi

ölülerinizi verdiğiniz toprağa

vedalaşın denkleri toplanmış geçmişinizle

unutmayın göçmen tarihlerden, yerleşik zulümlerden

geçilerek varıldı yüzyılın eşiğine

sonra gece nöbetçilerinin yüksek rakımlı yalnızlığını alın

yalnızlık kullanışlı bir şeydir, bazen iyi gelir

gerektiğinde yalnız olmayı bilmeyenlerin

inanmayın beraberliğine sonra sabır.

Mazlumların ve bilgelerin bize tarihsel emanetidir,

her yerde yeni anlamlarıyla denenir.

Ve her çağın hurafeleri vardır kurban alır, kurban verir

Geçer devran, takvimler el değiştirir.Gün gelir zulüm de göçer

Zaman örter her şeyin üstünü

Uzağı gören çocuklar bilir gelecek uzun sürer....

Atlı ay akşamları

Sönmüş yanardağlar.Gecenin ormanında

ilerleyen ölülerin rüzgarı yanık fısıltılar...

gelecek günlerin düşünü kuran

kaç tarih çadır kurup sökmüş burada

yalnızlık kalmış yadigar bir de gökyüzü

gökyüzünün mayınları yıldızlar

hem saklar, hem açıklar

çoban yıldızı, samanyolu, kervankıran

kapı komşumuzdu burada

gittiğiniz yerde de parlak mıdır bu kadar?

Şimdi menzili yurt tutanlar

ne yollar, ne yıllardan geçeceksiniz

çiçek atın yenilmiş asilere

güvenin her çağda ve her yerde

uzakları iyi bilen çocuklara

kenar adamlarına, ateş insanlarına

birliğiniz dağılmaz göç yollarında

ey gurbete çıkmış halklar

Atlı ay akşamları

kalın şayak bir gece, esiyor rüzgar

gidiyoruz geleceği olmayan bir yere

ardımız sıra esiyor ölülerin rüzgarı

daha şimdiden başka yerlere gömülenlere

gidiyoruz kalın şayak bir gece

geride ne çadırlar, ne tarih, ne saltanat

yalnızca rüzgarın sesi bizi uğurluyor.

Ay vurmuş alnına bütün ölülerin

yatıyorlar kimsesiz koyaklarda

ilk vuruldukları sıcaklıklarıyla

sanki dokunsalar birinin omuzuna

hep birden, her şeye yeniden başlayacaklar

ilerliyor gece, geçiyor ay

nesnelerin boşalan dünyasında

yer değiştiriyor aydınlık, tarih, mevsimler

kimsesiz koyaklarda ölüler ve ay

Kulağında karanfil

Teninde tarçın

Gözlerinde göç var

Döner bir gün Anka

Kilidinde döner anahtar

YAĞMUR / Murathan Mungan

 Bir Yağmur tanesiyim Bulutla toprağa kavuşan*

Damla düştü toprağa cemre misali

En büyüleyici pırıltısıyla dün akşam,

Mis gibi kokusuyla büyüleyen etrafı

Eksikliğini hissettiğimiz ama söyleyemediğimiz,

Tek tek ama beraberce kardeşcesine

Göl gibi derler ya işte öyle durgun ve sessiz

üzüntülülerini paylaşırlar sevinçleri paylaştıkları gibi ,

Lisanlarıyla sevgiden bahsederler hep

Esintisinde bir samyelinin bir ömür boyu,

Rahatlatıyor tüm sevgiye muhtaçları şu yağmur taneleri ..

İçim Kavun Acısı & Murathan Mungan

Gündelik ve güvenilmez

hüzünler içinde

geçimsiz günler

Bir nedeni yok gülmezliğimin

içim kavun acısı

biri bir şey sorsa

ağlayacağım sanki

durup dururken

gözlerimi çivilediğim deniz

sabahın ilk vapurunda

herkes kimsesiz

Istanbul'da yağmur yağarken

dünya daha yalnızdır

her zamankinden

yanık simit, sıcak çay

insanın içini ısıtıyormuş gibi yaparken

köprünün üstünden geçiyor insanlar

çıkmış gibi

Sait Faik hikayesinden

içim kavun acısı

dünden, geceden

Istanbul'da yağmur yağarken

dünya daha yalnızdır

her zamankinden

Bir nedeni yok gülmezliğimin

belki akşama bir şey kalmaz

sabahki halimden

içimde aynı kavun acısı

vapur dağılırken

Murathan Mungan

Murathan Mungan : MIRILDANDIKLARIM / Hâlâ bir UMUT varmıdır?

Kırdın mı incittin mi birilerini
Kimleri kazandım, yitirdiklerim kimler?
Kendimi yeniledim mi yazdıklarımda?
Yeniden düşünmeliyim
Dostluklarımı, ilişkilerimi
Gözlerim çocukluk fotoğraflarında mı kaldı
Yitirdim mi yoksa masumiyetimi?
Borçlarımı ödedim mi?
Doğru seçtim mi soruların fiillerini?
Tırnaklarım kesilmiş, dişlerim fırçalanmış, saçlarım taranmış,
Giysilerim ütülü, odam düzenli mi?
Geri verdim mi aldıklarımı:
Aşkları, dostlukları, sevgileri, güvenleri, bağları,
Kitaplara, sayfalara, satırlara borcumu ödedim mi?
Yokladım mı duygularımı
Hâlâ sevebiliyor muyum insanları?
Ovmalı gümüşleri, bakırlarımı; cila geçmeli ahşaplarıma
Ovmalı umutları
Saklı tutmalı gelecek inancını, yarınları eksik etmemeli ağzımızdan
Ey uzak akrabalarım, üvey aşklarım
Mevsim sonu dostlarım, işporta malı ayrılıklar
Arkadaş ölümleri, dost hançerleri, talan ettiğimiz zulalar
Gece telefonları, ıssız konuşmalar
Mağrur incelikler, vurgun yemiş ilişkiler
Uçurum duygusuyla yaşadığımız hayat ey
O kadar çok anlattım ki
Kendime kaldım anlatmaktan...
Bunaldım kendisiyle boğuşmasını
Başkalarında çözmeye çalışan insanlardan
Usandım sözcük oynamalarından, tılsımlı sıfatlardan,
Ofset duyarlılıklardan
Kaç zamandır duru, yalın, çalışkan, iyi insanlar özlüyorum
'İçtenliğin' ya da 'dünya görüşünün' kirletmediği
Kendime bir yeni yıl kartı yazarak bunları diliyorum
Aranıp duruyorum adresini yitirdiğim insanları
Vitrin camlarına yansıyan yüzlerde
Bilmiyorum kalmış mıdır adresini yüzlerinde taşıyan insanlar
Hâlâ bir umut var mıdır
Çıkmaz bir sokağa benzeyen bu avare avunması vitrinlerde
Ne çıkmaz sokaktayım ne de mutsuz
Sadece rüzgârlardan daha güçlü olmak istiyorum o kadar
Açık denizlerde nice yolculuklara yelken açarken
Kış güneşinin mutlu ettiği bir kedi gibi mutlu, emin, tasasız
Sere serpe ve keyifli olmak tek isteğim ve dileğim
Senin ve benim , yani bizim için...