Besê Aslan & Ocax û Xwelî Zemarên Kurdên Elewî (Ocak ve Kül Kürt Alevi Ağıtları)


''Söylenmemiş bir ağıttır yaşayanların hayatı. Herkesin söylenmemiş bir ağıdı vardır. Ve siz ölüme seçilmiş olanlar: Ağıdınızı dinleyemeyeceksiniz…''

Bu günlerde merak duydukları müzik türleri yada sevdikleri müzisyenlerin albümlerini almak üzere müzik marketlere uğrayanların karşısına, adeta irkilecekleri bir albüm çıkabilir… 8 yıl önce ağıtların peşine düşerek yüzlerce köy, kasaba, ilçe, il ve belde dolaşan araştırmacı Besê Aslan, doğup büyüdüğü yöre olan Maraş ve civarında tam 300 cenaze törenine katılarak, kamera ve ses kayıt cihazını acının, gözyaşının ve ızdırabın ortasına koyarak ‘REC’ düğmesine bastı. Ölenin arkasından yakılan ağıtları böylelikle kayda geçiren Aslan, hem Kürt Alevilerin cenaze ve defin törenlerine ilişkin zengin bir ritüel kaydı tuttu, hem de bunu önemli bir arşiv olarak tarihe not düştü. Çıkan çalışmadaki kayıtların tamamı yas evlerinin doğal ortamında, bütün atmosferin dahil olacağı şekilde tutuldu. Kürtçe, Türkçe ve İngilizce olarak hazırlanan kitapçıkla birlikte tamamı Kürtçe ve yer yer Türkçenin de yer aldığı 12 ağıdı bir albümde toplayan Aslan, deyim yerindeyse her eve unutulmaya yüz tutmuş bir geleneğin arşivinin girmesini sağladı…


Albümde tamamı Maraş yöresine ait şu ağıtlar yer alıyor:

Zemara Li Ser Xwekuştine – İntihar Üzerine Ağıt

Zemara Li Ser Gund - Köy Üzerine Ağıt

Zemara Li Ser Se Birayan - Üç Erkek Kardeşe Ağıt

Zemara Li Ser Ocaxa Kor - Babasız Ocaklara Ağıt

Zemara Li Ser Aldede - Aldede’ye Ağıt

Zemara Li Ser Tenemayine - Yalnız Kalanlara Ağıt

Zemara Li Ser Bagi - Baki’ye Ağıt

Zemara Li Ser Kesen Ku Nayen - Gelmeyenlere Ağıt

Zemara Li Ser Kese Ku Li Xeribistane Miriye - Gurbette Ölenlere Ağıt

Zemara Li Ser Windayan - Kayıplara Ağıt

Zemara Li Ser Waqes - Vakas’a Ağıt

Zemara Li Ser Keçika Bemiraz - Muratsız Kızlara Ağıt